next up previous contents
Next: ENGLISH SUMMARY Up: Kortlagning brotflata į Hengilssvęši Previous: Ölkelduhįls og nįgrenni

NIŠURSTÖŠUR OG UMRĘŠA

Leitaš var virkra misgengja į Hengilssvęši meš samtślkun upptakagreiningar og brotlausna, meš žaš aš markmiši aš žróa tękni og śrvinnsluferli til kortlagningar vatnsleišandi sprungna undir yfirborši į įhugaveršum vinnslusvęšum jaršhita.

Nęrri Nesjavöllum voru allir skjįlftar į tķmabilinu 1. janśar 1998 til 31. janśar 1999 skošašir. Į svęšinu austan Ölkelduhįls, žar sem skjįlftavirkni er mun meiri, var tķmabiliš styttra, frį 1. janśar til 20. maķ 1998 og eingöngu skošašir skjįlftar stęrri en 0.4 į Richterkvarša. Ķ töflu 1 eru teknar saman upplżsingar um žau plön sem kortlögš voru.

 
Table 1: Upplżsingar um brotfleti nęrri Nesjavöllum og austur af Ölkelduhįlsi śt frį upptakagreiningu og brotlausnum smįskjįlfta. Strikiš er męlt til austurs frį noršri og hallinn frį lįréttu žegar horft er ķ strikstefnu. Žverįrdalur A er eystri žyrpingin ķ Žverįrdalnum (mynd 4). Katlatjarnažyrpingarnar eru auškenndar V, M og A fyrir vestur-, miš- og austuržyrpingu. Žyrpingar merktar meš * skorša plönin illa, sérstaklega er mikil óvissa ķ hallaįkvöršuninni.
Stašur Dżpi Strik Halli Mešal- Lįrétt Fjöldi        
  (km)     fjarlęgš (m) dreifing (m) skjįlfta        
Kżrdalsbrśnir 4.2-4.9 23$^{\circ }$ 87$^{\circ }$ 12 600 15        
Nesjavellir 4.3-5.1 24$^{\circ }$ 82$^{\circ }$ 36 1230 36        
Stangarhįls 2.5-3.1 204$^{\circ }$ 67$^{\circ }$ 13 1100 43        
Hvanngil 4.8-5.4 201$^{\circ }$ 85$^{\circ }$ 17 600 13        
Hengill* 5.7-6.6 211$^{\circ }$ 57$^{\circ }$ 33 550 16        
Djįknapollur 4.2-5.2 15$^{\circ }$ 86$^{\circ }$ 17 400 37        
Hrómundartindur 3.5-4.1 14$^{\circ }$ 83$^{\circ }$ 10 660 18        
Žverįrdalur A 4.1-4.7 199$^{\circ }$ 88$^{\circ }$ 10 600 17        
Žverįrdalur* 3.3-3.5 13$^{\circ }$ 76$^{\circ }$ 5 130 16        
Katlatjörn efri V 3.6-4.1 20$^{\circ }$ 80$^{\circ }$ 14 400 20        
Katlatjörn efri M 3.8-4.4 7$^{\circ }$ 89$^{\circ }$ 13 200 20        
Katlatjörn efri A 3.9-4.2 14$^{\circ }$ 85$^{\circ }$ 4 150 15        
 

Helstu nišurstöšur žessara athugana eru:

1.
Nįkvęmar innbyršis stašsetningar 427 skjįlfta nęrri Nesjavöllum benda til žess aš virk misgengi meš stefnu nęrri N25$^{\circ }$A séu undir Kżrdalsbrśnum, Nesjavöllum, Hvanngili og Stangarhįlsi (mynd 3b), en žar dugar innbyršis afstaša skjįlftanna til aš skorša stefnu plans gegnum skjįlftahneppin. Brotlausnir skjįlfta ķ hverju hneppi falla yfirleitt vel aš žvķ plani sem skjįlftadreifingin įkvaršar. Mišgildi minnstu frįvika brotflata einstakra skjįlfta frį besta plani er oftast um 10$^{\circ }$. Lengd žessara misgengja er 0.5-1.5 km og dreifing ķ dżpi 600-800 m. Kżrdalsbrśna-, Nesjavalla- og Hvanngilsmisgengin eru nęr lóšrétt og į žeim uršu snišgengishreyfingar. Stangarhįlsmisgenginu hallar um 67$^{\circ }$ til vesturs og brotlausnir skjįlftanna žar benda til siggengis meš nokkrum snišgengisžętti. Stašsetning og stefna Nesjavallamisgengisins meš tilliti til gjöfulla borhola bendir til aš brotiš tengist lekt svęšisins, žó svo borholurnar nįi ekki nišur aš brotfletinum sjįlfum.
2.
Ķ nįgrenni Ölkelduhįls bendir samtślkun upptakadreifingar 505 skjįlfta og brotlausna žeirra til aš virk misgengi meš stefnu nęrri N15$^{\circ }$A séu undir Žverįrdal, Hrómundartindi og sušur af Djįknapolli, auk žriggja samsķša misgengja viš Katlatjörn efri (myndir 1 og 4), žar sem skjįlftadreifin er žéttust. Misgengin eru nęrri lóšrétt (halli > 83$^{\circ }$) og į žeim uršu sambland hęgri snišgengishreyfingar og siggengis. Mišgildi minnstu frįvika einstakra brotlausna frį besta plani gegnum hverja žyrpingu er oftast innan viš 6$^{\circ }$.
3.
Auk noršlęgu misgengisflatanna į Ölkelduhįlssvęšinu eru vķsbendingar um austlęgar sprungur meš minni halla ($\sim $66$^{\circ }$) viš Katlatjörn efri og einnig viš Hrómundartind og Djįknapoll. Žęr tvęr sķšastnefndu gętu auk žess veriš hluti af sama misgengisfleti, sem žį er a.m.k. 4 km langur (mynd 5). Tilvist žessara flata er žó alls ekki örugg og žarf frekari athuganir til aš skera śr um hana.
4.
Strik virkra misgengja nęrri Nesjavöllum, sem öll eru innan Hengilssprungužyrpingarinnar, eru N20$^{\circ }$-25$^{\circ }$A og samsvara rķkjandi sprungustefnu ķ vestra gosbeltinu. Lega syšra svęšisins, viš Ölkelduhįls, er ķ kverkinni žar sem mętast vestra gosbeltiš og Sušurlandsbrotabeltiš. Rķkjandi sprungustefna nęrri Ölkelduhįlsi er svipuš og į Nesjavallasvęšinu, en virknin undanfariš hefur einkum veriš į sprungum meš um 10$^{\circ }$ vestlęgari stefnu eša N10$^{\circ }$-20$^{\circ }$A.

Noršlęgu misgengin viš Hvanngil og į Stangarhįlsi viršast vera vestari mörk mjög dreifšrar skjįlftavirkni (mynd 3b). Ķ nįgrenni Ölkelduhįls viršast hin hugsanlegu aust-vestlęgu misgengi takmarka noršlęga dreifingu skjįlfta (mynd 5). Austur-vestur fletirnir myndu skera yfirborš einhvers stašar į svęšinu frį Katlatjörnum sušur fyrir Įlftatjörn. Ķ žvķ samhengi er athyglisvert aš jaršhitinn er mestur žar fyrir sunnan, en hann liggur į NV-SA lęgu belti fyrir sunnan Įlftatjörn og um Ölkelduhįls. Vangaveltur af žessu tagi eru žó lķtt studdar rökum enn sem komiš er.

Ķ žessari rannsókn var ķ fyrsta sinn prófuš ašferš til aš leita sjįlfvirkt aš skjįlftum sem liggja į plani og žess jafnframt krafist aš stefna plansins félli aš brotlausnum skjįlftanna. Nišurstöšurnar lofa góšu, en žó er mikiš verk óunniš įšur en hęgt er aš fella forritiš inn ķ hina (hįlf)sjįlfvirku upptakagreiningu smįskjįlfta. Ef fara į kerfisbundiš ķ gegnum allan žann fjölda skjįlfta į Hengilssvęši sem fastanet Vešurstofunnar hefur skrįš į undanförnum įrum veršur aš minnka hinn gagnvirka žįtt śrvinnslunnar eins og frekast er kostur. Žannig sparast tķmi (a.m.k. til lengri tķma litiš) og matiš į žvķ hvort og hve vel tiltekiš skjįlftahneppi skilgreinir virkt misgengi veršur algjörlega hlutlęgt.

Žęr ašferšir sem hér eru notašar til kortlagningar misgengja meš smįskjįlftum eru enn ķ žróun. Į žetta einkum viš um stašsetningarašferširnar og gagnvirkan žįtt śrvinnslunnar, en einnig um ašferšir til aš tengja brotlausnir viš nišurstöšur upptakagreiningar og aš nokkru leyti um brotlausnareikningana sjįlfa.


next up previous contents
Next: ENGLISH SUMMARY Up: Kortlagning brotflata į Hengilssvęši Previous: Ölkelduhįls og nįgrenni
Sigurdur Th. Rognvaldsson
1999-03-30